(inspiracja światem „Władcy Pierścieni”, interpretacja fermentacyjna)
Rys historyczny – Miruvor (świat Tolkiena)
Miruvor to legendarny napój Elfów znany z kart Władcy Pierścieni. W przekazach Tolkiena opisywany jest jako cordial wzmacniający, który rozgrzewa, dodaje sił i przywraca jasność umysłu. Nie jest to napój codzienny ani posiłkowy, lecz eliksir podawany w momentach granicznych: przed wyprawą, w czasie wyczerpania, w chłodzie i mroku.
Tolkien nie podaje receptury Miruvoru ani jednoznacznie nie określa go jako napoju alkoholowego. Z kontekstu jasno wynika jednak, że był to napój:
- czysty,
- jasny,
- harmonijny,
- o działaniu bardziej wzmacniającym niż upijającym.
Współczesne próby „odtworzenia” Miruvoru są więc interpretacjami inspirowanymi opisem literackim, a nie rekonstrukcjami historycznymi. Najczęściej przyjmują one formę miodu pitnego z dodatkiem kwiatów i ziół, czyli tego, co w tradycji fermentacyjnej nazywa się metheglinem.
Wersja przygotowywana w iGulu świadomie nawiązuje do tej koncepcji: rytualnego, złożonego miodu ziołowo-kwiatowego, który nie ma być szybkim napojem do gaszenia pragnienia, lecz trunkiem do spokojnego degustowania, refleksji i rozmowy.
Kluczowa decyzja technologiczna
➡️ Fermentacja NIE jest ciśnieniowa.
Miód pitny:
- fermentuje wolniej,
- jest dla drożdży środowiskiem stresującym,
- pod ciśnieniem łatwo traci aromaty i elegancję.
Dlatego:
- keg jest zamknięty,
- ale zawór ciśnieniowy musi być zablokowany,
- fermentacja przebiega bezciśnieniowo.
Informacja kluczowa – tryb pracy
⚠️ Ważna informacja technologiczna
Ten przepis wymaga aktywnego trybu Master Mode w urządzeniu iGulu.
Harmonogram fermentacji musi zostać ustawiony ręcznie.
Dodatkowo wymagane jest akcesorium do zablokowania zaworu ciśnieniowego w deklu kega, aby umożliwić prawidłową fermentację bezciśnieniową.
Surowce (nastaw 3,7 litra)
Baza fermentacyjna
- Miód wielokwiatowy lub lipowy – 1,3 kg
- Woda źródlana / niskozmineralizowana – do 3,7 litra
Dodatki roślinne (profil elficki)
Dodatki bezpośrednio do kega na etapie nastawu fermentacji.
- płatki róży suszone – 5 g
- rumianek – 3 g
- kwiat czarnego bzu – 3 g
- wiązówka błotna (meadowsweet) – 2 g
- hibiskus – 1 saszetka
Dlaczego bezpośrednio do kega:
To metheglin, nie nalewka. Dodatki mają fermentować razem z miodem, oddając aromaty powoli, bez ekstrakcji alkoholowej „na ostro”.
Drożdże
- Drożdże miodowe HY-15 – 4 g
Parametry docelowe
- OG: 24,0 °Brix / 1,100 SG
- FG: 8,5 °Brix / 1,035 SG
- ABV: ~14%
- Styl: metheglin / Miruvor rytualny
- Klarowność: naturalnie klarujący się w leżakowaniu
Regulacja pH nastawu
Pomiar
Wykonaj pomiar po rozpuszczeniu miodu i przed zadaniem drożdży.
- Docelowe pH: 3,8
Korekta
- pH > 4,1 → dodaj 0,3 g kwasku cytrynowego, wymieszaj, zmierz ponownie
- pH < 3,5 → dodaj minimalną ilość CaCO₃, wymieszaj, zmierz ponownie
Uwodnienie drożdży HY-15 (procedura obowiązkowa)
Dlaczego uwadniamy
- redukujemy stres osmotyczny (wysoki cukier),
- poprawiamy start fermentacji,
- zwiększamy odporność drożdży na alkohol.
Procedura
- Zagotuj wodę i ostudź do 25 °C
- Odmierz 80 ml wody
- Wsyp 4 g HY-15 na powierzchnię (nie mieszaj) – 15 minut
- Delikatnie zamieszaj
- Wyrównaj temperaturę do nastawu (różnica ≤ 5 °C)
- Dodaj do kega w ciągu 30 minut
Przygotowanie nastawu – krok po kroku
- Wlej do kega 2,8 litra wody o temp. 35 °C
- Dodaj 1,3 kg miodu i dokładnie rozpuść
- Uzupełnij wodą do 3,7 litra
- Wsyp wszystkie dodatki roślinne bezpośrednio do kega
- Sprawdź i skoryguj pH
- Ustaw temperaturę w iGulu na 18 °C
- Zadaj uwodnione drożdże
- Zamknij keg
- Zablokuj zawór ciśnieniowy
Fermentacja – schemat techniczny
Etap 1 – fermentacja główna
- Czas: 21 dni
- Temperatura: 18 °C
- Tryb: bezciśnieniowy (zablokowany zawór)
Cel:
- spokojna fermentacja,
- maksymalna ochrona aromatów miodu i kwiatów.
Etap 2 – dojrzewanie na osadzie
- Czas: 14 dni
- Temperatura: 15 °C
- Tryb: bezciśnieniowy
Cold crash
- Czas: 5 dni
- Temperatura: 2 °C
- Efekt: klarowanie, stabilizacja
Leżakowanie
W kegu
- 60 dni w 6–10 °C
Butelkowanie (opcjonalne)
- Bez refermentacji
- Przechowywanie: 6–24 miesiące w 10–12 °C
- Profil rozwija nuty:
- miodowe,
- ziołowe,
- balsamiczne.
Parametry serwowania
- Temperatura: 12 °C
- Ciśnienie: 6 PSI (tylko do wyszynku)
- Kieliszek: mały, degustacyjny
Food pairing
- sery dojrzewające,
- desery miodowe,
- suszone owoce,
- wieczorne degustacje „solo”.
Ważna uwaga technologiczna
Proces fermentacji jest procesem biologicznym, a jego przebieg i finalny efekt zależą przede wszystkim od aktywności i kondycji drożdży. Z tego względu czas fermentacji, stopień odfermentowania oraz profil sensoryczny gotowego napoju mogą w naturalny sposób różnić się od założeń receptury. Jest to normalne i pożądane zjawisko w fermentacji – nawet przy identycznych nastawach technicznych.
Jeśli chcesz mieć pełną kontrolę nad procesem, rekomendowane jest użycie aerometru pływającego (np. iSpindel) umieszczonego bezpośrednio w kegu, tak aby móc monitorować postęp fermentacji online. Dzięki temu możesz na bieżąco obserwować rzeczywisty spadek gęstości i reagować na ewentualne odchylenia zamiast opierać się wyłącznie na czasie z harmonogramu.
Dodatkowo kluczowe jest systematyczne zapisywanie parametrów nastawu. Notuj datę, użyte surowce i ich ilości, gęstość początkową i końcową (SG oraz °Brix), temperatury, czasy etapów, korekty pH oraz wszystkie dodatki i moment ich dodania. To jedyny sposób, aby później wiernie odtworzyć ten sam napój lub świadomie go zmodyfikować.
